Turystyka po Pogórzu Strzyżowsko-Dynowskim  

Rezerwat Przyrody Prządki

Rodzaj rezerwatu geologiczny
Charakter ochrona czynna
Data utworzenia 1957
Powierzchnia 13,62 ha
 

Utworzony zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 14 lutego 1957 roku dla "...zachowania ze względów naukowych i krajobrazowych grupy skał piaskowcowych wyróżniających się charakterystycznymi formami, wytworzonymi wskutek erozji eolicznej".
Teren rezerwatu w całości leży w gminie Korczyna, na pograniczu wsi Czarnorzeki i Korczyna, tuż przy drodze Krosno-Rzeszów. Zajmuje on wschodnią część grzbietu będącego działem wodnym dla potoku Marcinek i Czarnego Potoku. Najwyżej położony punkt rezerwatu znajduje się na wysokości 520 m.npm. Grunty wchodzące w jego skład stanowią własność Skarbu Państwa i są zarządzane przez Nadleśnictwo Dukla podlegające Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie. Bezpośredni nadzór nad chronionym obiektem sprawuje leśniczy Leśnictwa Odrzykoń.
Rezerwat jest położony w obrębie Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego i stanowi jedną z największych jego atrakcji. Aktualna powierzchnia chroniona wynosi 13,63 ha i obejmuje grupy ostańców skalnych wraz z przylegającym do nich lasem.
"Prządki" zbudowane są z piaskowców ciężkowickich, których wiek geologiczny określany jest jako dolny eocen (55-35 mln. lat temu). Są to piaskowce gruboławicowe, zlepieńcowe, szarożółte o spoiwie ilastym, rzadziej ilasto-wapnistym. Charakterystyczną ich cechą jest obecność struktur komórkowych, tj. małych nieregularnych zagłębień na powierzchni, powstałych prawdopodobnie w wyniku różnej odporności spoiwa na wietrzenie chemiczne i mechaniczne. Prządki reprezentują jedną z form wietrzenia określaną jako tzw. grzyby skalne. Ich powstanie było uwarunkowane dużą w tym miejscu miąższością (ok. 70 m) piaskowca ciężkowickiego i jego większą odpornością na wietrzenie aniżeli warstw sąsiadujących.

Historia

Prządki od niepamiętnych czasów były przedmiotem ludzkiego zainteresowania. We wczesnym średniowieczu istniało u ich stóp osadnictwo słowiańskie, o czym świadczy odkryte przed dwudziestu laty cmentarzysko kurhanowe. Skały, jako wyjątkowy twór przyrody, mogły spełniać rolę przedmiotu kultu. Ponieważ są bardzo charakterystycznym elementem krajobrazu, od wieków budzą wśród ludzi chęć poznania. Interesujący opis "Prządek" znajdujemy w książce Macieja Bogusza Stęczyńskiego "OKOLICE GALICYI"(Lwów 1847): "... jesteśmy już wreszcie u stóp tych skał. Czarne, popękane, nagiemi barkami sterczące, dziwacznie pokrajane, z czołem łysem a pochylonem sterczą one i nieruchomo zdają się jakby jakieś skamieniałe pomniki nie dzisiejszego świata przypatrywać się rozciągniętej pod niemi dolinie i wszystkiemu co się tam kiedyś działo i dzieje. Jakby duchy w skałę zaklęte, są one pełne tajemniczego znaczenia dla ludu wiejskiego, który z dołu patrzy w nie z uwagą niespokojną. Są one bowiem dla wieśniaków wskazówką pogody. Skoro tylko choćby najmniejsza chmurka przemknie się po łysych głowach, kilkudniowa nieochybna nastaje niepogoda. Głowy tych skał są tak pochylone, iż mimowolnie dziwić się trzeba, dlaczego dotąd nie runęły własnym ciężarem w dół."

Legendy

Władający nim pan Odrzykoński posiadał trzy olśniewającej urody córki, zwane od przywiązania do kądzieli "Prządkami". Pewnego razu do jego uszu dotarła wieść o sławnym rycerzu niezwykłego męstwa i urody mieszkającym za górami i lasami. Wysłał do niego zaproszenie na wspólne polowanie. Ten ucieszył się bo również chciał poznać dwór Odrzykoński a szczególnie piękne Prządki. Wziął więc ze sobą czarownika, którego posiadał na własnym dworze oraz poczet zbrojnych i wyruszył do Odrzykonia. Tam został powitany niczym król, a jedna z córek zrobiła na nim tak ogromne wrażenie że trudno mu było uwierzyć że jest to istota ziemska. Postanowił się jej oświadczyć, najpierw jednak po długim ucztowaniu wyruszył z gospodarzem na polowanie. W zamku pozostały tylko trzy córki i czarownik, którzy mieli wieczorem wyruszyć na powitanie wracających z łowów. Jednak wieczór mijał a rogów myśliwskich nie było słychać. Zaniepokojona czwórka wyruszyła więc w las po śladach łowców. Nagle usłyszano tętent koni. Po chwili zza drzew wyłonili się jeĄdĄcy - niestety nie byli to łowcy lecz rozbójnicy. Prządki rzuciły się do ucieczki jednak, gdy czarownik zorientował się że nie ma szans na ucieczkę rzucił zaklęcie. Zarówno piękne Prządki jak i rozbójnicy zostali zamienieni w wielkie martwe głazy, które stoją do dzisiaj. Dlatego właśnie lud nazwał je Prządkami. Uczestnicy polowania nie powrócili już do zamku, ponieważ zostali wymordowani przez zbójów, którzy jechali złupić zamek.

Trzy dziewczyny z Korczyny, miasteczka słynnego ongiś z pięknych wyrobów płócienniczych, zakochało się naraz w jednym młodzieńcu. Długo spierały się o swe prawa pierwszeństwa, wreszcie postanowiły, że ta zostanie jego oblubienicą, która najrychlej i najpiękniej uprzędzie nici na odzież ślubną - poczem jednocześnie wzięły się do pracy. Nadszedł dzień świąteczny, prządki jednak nie chciały jej przerwać, i aby nie gorszyć mieszkańców swej wsi, ukryły się wraz z kądzielami na górze odległej o 3 km od Korczyny i tam pod osłoną lasu, dalej prowadziły swój wyścig. Żadna jednak z nich nie osiągnęła celu, z chwilą bowiem, kiedy rozległ się korczyński dzwon kościelny, wzywający wszystkich na nabożeństwo, trzy zawodniczki zostały zamienione w głazy i po dziś dzień sterczą na szczycie góry jako przestroga dla tych, co nie szanują świętych dni.

Szlaki turystyczne

Czarnorzecko – Strzyżowski Park Narodowy posiada 5 szlaków turystycznych:

  • Prządki  - Strzelnica
  • Odcinek Kamieniec – Prządki
  • Czarnorzeki – Dział
  • Strzelnica – Sucha Góra
  • przy Zamku Kamieniec.

Naprawdę warto przejść każdy z tych odcinków, nie są one trudne, kilka drobnych wzniesień to wszystko z czym moglibyśmy mieć problem.

Czas jaki nam będzie potrzebny do zwiedzenia całego Parku Przyrody Prządki to około 2 dni.

Prządki – Strzelnica

Jest to najładniejszy i najbardziej popularny szlak przez turystów, być może dlatego, iż zaczyna się przy drodze głównej, punkt 4 na mapie. W Niedziele, czy święta przy ładnej pogodzie, co prawda może być problem z zaparkowaniem samochodu blisko punktu wyjścia, jednak max 200m i miejsce się znajdzie.

Szlak ten prowadzi z punktu 4 do punktu 2, jego długość to około 1,5km jest to jednak chyba najbardziej skalny odcinek, także zwiedzanie i wspólne zdjęcia mogą potrwać dość długo.
Odcinek ten kończy się koło Kościoła w Czarnorzekach. Sporo turystów w tym momencie decyduje się wracać tą samą drogą, jednak dla wytrwałych polecam udać się szlakiem prowadzącym do Suchej góry na której znajduje się wieża telewizyjna. Dla odmiany dodam iż ten szlak jest praktycznie zapomniany co jest dość zaskakujące, gdyż ten szlak jest naprawdę ładny.

Dochodząc do wierzy wracamy drogą ułożoną z płyt betonowych a następnie drogą asfaltową do miejsca w którym zostawiliśmy auto. Cała trasa to około 4 niezapomniane kilometry.

Odcinek Kamieniec – Prządki

Po powrocie do auta z szlaku Prządki-Strzelnica bądź Prządki-Strzelnica-Sucha Góra-Prządki proponuje udać się pod zamek Kamieniec, czyli do punktu 6. Jest to oczywiście wersja dla tych wytrwałych którzy chcą cały Rezerwat zwiedzić w 1 dzień. Z Zamku Kamieniec startuje szlak w strona Prządek z których właśnie wróciliśmy, jest to najkrótszy szlak z wszystkich, Zaczyna się zaraz niżej zamku, jest to kolejna bardzo ładna trasa która prowadzi przez piękną alejkę wzdłuż drzew brzozowych. Trasa ta również liczy ok. 1,5km jednak jej przejście powinno nam pójść znacznie szybciej.
Wracamy niestety tą samą trasą do zamku Kamieniec, tutaj jest kolejny szlak Przy zamku Kamieniec

Czarnorzeki – Dział

Długość ścieżki to 1500m. Początek ścieżki i jej koniec znajdują się obok kościoła w Czarnorzekach, punkt 2 na mapie. Trasa ta prowadzi do punktu widokowego znajdującego się na Dziale – punkt 3, znajduje się on (515 m n.p.m.), z którego roztacza się przepiękny widok na Doły Jasielsko – Sanockie i Beskid Niski. Cały odcinek dość nudny, punkt widokowy też mnie nie zauroczył, warto jednak udać się tym szlakiem choćby dlatego że właśnie na tym odcinku znajduje się najdłuższa skałka z całego Rezerwatu Prządki. Tuż obok punktu widokowego znajduje się również wyciąg narciarski.

Strzelnica – Sucha Góra

Obejście wszystkich szlaków w ciągu jednego dnia może nam sprawić bardzo durzy problem, wręcz sztuka to jest raczej możliwa dla zagorzałych turystów. Bardzo dobrym wyjściem jest wynajęcie pensjonatu gdzie można bardzo miło przy ognisku spędzić wieczór a następnego dnia dokończyć zwiedzanie pięknego parku Prządki.

Przy zamku Kamieniec

Jego początek i jej koniec znajduje się obok ruin zamku Kamieniec. Możemy tutaj zobaczyć m.in. stanowisko do czynnej ochrony płazów, skupisko daglezji (pomnik przyrody) oraz mogiłę zbiorową ofiar epidemii cholery. Należy uważać na początku szlaku by zaraz niżej Zamku pójść w kierunku domu koło którego prowadzi szlak. Zapraszam do obejrzenia galerii z tego odcinka, który również jak najbardziej powinniśmy przejść. Długość ścieżki to ok. 2km.